امروز:

عملیات طریق القدس

» نوع مطلب : دانستنی ،دفاع مقدس ،

عملیات طریق القدس

آزاد سازی سوسنگرد و بستان و تأمین مرزهای بین المللی

اهداف عملیات

علل انتخاب منطقه

موقعیت منطقه

وضعیت دشمن

استعداد دشمن

اقدامات نیروهای خودی پیش از عملیات

سازمان رزم خودی

طرح مانور

شرح عملیات

نتایج

جمهوری اسلامی ایران تنها دو ماه پس از پیروزی در عملیات ثامن الائمه (ع)، عملیات طریق القدس را در سال دوم جنگ (آذرماه سال 1360) با سرعت بسیار و بر پایه تحولات جدید و شور و هیجان ایجاد شده در كشور، به عنوان بزرگ ترین عملیات خود در مقیاس گسترده، طرح ریزی كرد. سازماندهی نیروهای داوطلب با انگیزه شهادت طلبی در سازمان سپاه و در آستانه فرا رسیدن ماه محرم، برجسته ترین ویژگی این عملیات بود.

با موفقیت عملیات ثامن الائمه (ع)  كه نشان داد طراحی و انجام عملیات های گسترده با سبك و شیوه جدید امكان پذیر است – فرماندهان سپاه و ارتش طی جلسات متعددی شرایط جدید را مورد بررسی قرار داده و مبتنی بر آن

1-    انهدام هر چه بیشتر ماشین جنگی عراق.

2- دست یافتن به مواضعی مناسب جهت كم كردن خطوط پدافندی و نهایتاً آزاد سازی نیروهای خودی از پدافند به منظور افزایش توان خودی در عملیات بعدی.

3-    آماده شدن برای انجام عملیات نهایی و آزاد سازی گام به گام مناطق اشغالی.

مبتنی بر این استراتژی، دوازده طرح موسوم به «كربلا» تهیه شد كه میزان تناسب توان خود با ظرفیت مورد نیاز منطقه عملیاتی، وضعیت زمین از جنبه نظامی و نیز اهمیت          منطقه عملیاتی، از عوامل اصلی در تعیین تقدم هر یك از طرح های مزبور بود، بر همین اساس، پس از مباحث مختلف میان فرماندهان سپاه و ارتش عملیات طریق القدس به عنوان اولین گام از سلسله عملیاتكربلا طراحی و به مرحله اجرا در آمد.

اهداف عملیات

مهم ترین اهداف عملیات طریق القدس عبارت بودند از :

-        آزاد سازی شهر بستان و بیش از 50 روستای منطقه

-        انهدام نیروهای دشمن در منطقه با استعداد بیش از یك لشكر

-        قطع ارتباط بین دو نیروی عمده در مناطق عمومی اهواز و دزفول

-        رسیدن به هور و امكان نفوذ در خاك عراق.

علل انتخاب منطقه

پس از پاكسازی منطقه اشغالی در شرق رودخانه كارون در عملیات ثامن الائمه(ع)، هنوز در جبهه جنوب سه منطقه در اشغال دشمن قرار داشت كه عبارت بودند از :غرب روخانه كارون و شهر خرمشهر، منطقه بستان و سوسنگرد و منطقه غرب رودخانه كرخه. این مناطق از نظر وسعت، هدف، استعداد و گسترش نیروهای دشمن دارای موقعیت های متفاوتی بودند، بنابراین با توجه به توانایی و امكانات نیروهای خودی برای انجام عملیات، منطقه سوسنگرد و بستان برای عملیات انتخاب شد.

موقعیت منطقه

منطقه عمومی عملیات در شمال غربی اهواز قرار داشته و دارای زمین های مرتفع، پست و هموار می باشد كه از شمال به ارتفاعات الله اكبر، میش داغ و تپه های رملی، در جنوب به رودخانه نیسان و هویزه، در غرب، از یك سو به دغاغله و رودخانه نیسان و از سوی دیگر، به رودخانه سابله و نهر عبید و روستای صالح حسن و از آن جا به سمت تپه های رملی در شمال امتداد می یابد و از شرق به هورالهویزه و تنگه چزابه و مرزهای بین المللی محدود می شود.

زمین منطقه در شمال، رملی و از جنس ماسه های بادی است. سمت بیشتر ارتفاعات منطقه، از شمال غربی به جنوب شرقی و شیب زمین در مكان های مختلف، متفاوت است.  رودخانه های این منطقه شامل رودخانه كرخه با عرض تقریبی 25 تا 400 متر و عمق 5/1 تا دو متر است كه عبور از آن بدون استفاده از پل های موجود، غیر ممكن می باشد؛ رودخانه كرخه كور در حمیدیه كه از رودخانه كرخه منشعب شده و تغییر مسیر می دهد؛ نهر سابله به عنوان شاخه ی جدا شده از كرخه و نهر نیسان به عنوان شاخه اصلی، جدا شده از كرخه كه ابتدا به نام مالكیه وارد سوسنگرد شده و از آن جا به بعد نهر نیسان نامیده می شود.

عوارض مصنوعی منطقه به این شرح بود: جاده آسفالته سوسنگرد - پله سابله- بستان؛ جاده معروف به تعاون كه دشمن ساخته بود و از حد فاصل بستان – سابله به پل نیسان و به سمت جفیر امتداد داشت؛ میدان های مین و مواضع احداثی دشمن. آبادی های این منطقه شامل دهلاویه، بردیه، دغاغله، سابله، چزابه و دیگر روستاها می باشد.

وضعیت دشمن

ارتش عراق پس از ناكامی در تصرف سوسنگرد و پیشروی به سمت اهواز، در خارج از شهر و غرب سوسنگرد مواضع پدافندی خود را با استفاده از موانع طبیعی و مصنوعی در محور جابر حمدان در شمال رودخانه كرخه و محورهای دهلاویه، سویدانی و هویزه در جنوب كرخه به گونه ای مناسب تحكیم و تثبیت كرد.

عراقی ها پس از عملیات ثامن الائمه (ع) و تحمل ضربه مهلك ناشی از آن، تمام توان خود را برای شناسایی تحركات و مقاصد نیروهای خودی بسیج كرد و تا 60 درصد موفق به كشف این اطلاعات شد. اما به دلیل نقص اطلاعات، همچنان در تردید به سر می برد و در تجزیه و تحلیل خود به این نتیجه رسیده بود كه یكی از راه كارهای احتمالی نیروهای خودی، تمركز تلاش اصلی برای عملیات، در محور غرب سوسنگرد، عبور از پل سابله به سمت بستان و نیز تلاش پشتیبانی، از شمال كرخه و محور الله اكبر، جنوب ارتفاعات رملی به سمت غرب و تنگه چزابه می باشد. دشمن برای مقابله با این راه كارها، تركیب و شكل استقرار نیروهای خود را با استفاده از موانع موجود آرایش داد. ارتش عراق كه برای پشتیبانی و تقویت نیروهای خود به پل های روی رودخانه های كرخه و سابله و جاده های شمالی جنوبی متكی بود، حفاظت و حمایت از پل ها را تشدید كرد. در عین حال، عوارض رودخانه های منطقه تحرك فوق العاده و پشتیبانی سریع را برای دشمن غیر ممكن كرده بود.

استعداد دشمن

نیروهای دشمن در شمال كرخه تیپ 26 زرهی از لشكر 5، تیپ 93 پیاده از لشكر 4 پیاده كوهستانی، گردان 1 پیاده از تیپ 23، تیپ 31 و 32 نیروی مخصوص و نیروهای جیش الشعبی بود.

نیروهای دشمن در جنوب كرخه شامل تیپ های 25 مكانیزه و 16، 30 و 96 زرهی از لشكر 6 زرهی، تیپ 48 پیاده از لشكر 11 پیاده، تیپ 12 زرهی از لشكر 3 زرهی، یك گردان ازتیپ 32 نیروی مخصوص، گردان 20 دفاع الواجبات، نیروهای كماندویی لشكر 7 پیاده و نیروهای جیش الشعبی بود.

دشمن پس از آگاهی از سمت تك نیروهای خودی اقدامات زیر را انجام داد:

1-    جابه جایی تیپ 30 زرهی با تیپ 35.

2-    تقویت منطقه غرب سوسنگرد با تیپ 30 نیروی مخصوص.

3-    تمركز تیپ 31 نیروهای مخصوص و گروه های كماندو در شمال كرخه، تنگه چزابه و پل های كرخه.

4-    ایجاد تمركز در گردان های تیپ 12 در شمال كرخه و تنگه چزابه به عنوان نیروی احتیاط و پاتك.

5-    ایجاد تمركز در تیپ 48 پیاده و تیپ 93 در مثلثفینیخی و شمال كرخه.

6-    ایجاد تمركز در گردان های تیپ 26 شمال كرخه به ویژه خطوط دوم.

7-    تقویت خطوط دفاع غرب سوسنگرد یا تیپ 30 زرهی، گردان هایطارق و المثنی.

8- جابه جایی تیپ 10 زرهی از منطقهمسیله به حوالی قرارگاه لشكر 6 زرهی به عنوان احتیاط آن لشكر برای اجرای تك در منطقه غرب سوسنگرد.

9-    تمركز در ذخیره مهمات توپخانه و تانك و سلاح ضد تانك و ضد هوایی و افزایش مهمات خطوط اول.

10- تمركز در تقویت نیروی حمایت از پل ها و تقویت سلاح و مهمات مربوط به آن.

اقدامات نیروهای خودی پیش از عملیات

مهم ترین اقدامات نیروهای خودی حد فاصل عملیات های ثامن الائمه (ع) تا طریق القدس، عبارت بودند از:

1- شناسایی خطوط و عمق دشمن؛ مهمترین شناسایی عمق با هدف انهدام دشمن در شمال غربی رودخانه نیسان شامل منطقه غرب سوسنگرد و حاشیه هور و از پشت دشمن در روستاهای دفار، نهركسر، شیخ محمود و تا حوالی بیت نعمه می شد. برای شناسایی معابر خودی به دشمن و برعكس، شناسایی موانع مصنوعی شامل میادین مین، خاكریزها و سایر تاسیسات و نیز شناسایی و ثبت تحركات و استعداد پشتیبانی دشمن اعم از هوایی، هوانیروز، توپخانه و پدافند هوایی اقداماتی انجام گرفت. هم چنین منطقه شمال كرخه در حدفاصل جناح دشمن و ارتفاعات میشداغ در منطقه رملی نیز شناسایی شد كه اطلاعات آن بسیار حائز اهمیت بود و منجر به طرح ریزی عملیات به صورت احاطه ای شد و جاده معروف بر روی منطقه رملی نیز بر اساس همین اطلاعات و برابر نیاز عملیات احداث شد و بدین ترتیب، امكان دسترسی نیروهای خودی در خیز اول به عقبه دشمن در تنگه چزابه فراهم شد.

2- سازماندهی نیروهای مردمی به كوشش و تدبیر سپاه پاسداران، به گونه ای كه در محاسبات عملیات، میزان استعداد و توان سپاه به عنوان یكی از عوامل تعیین كننده در آغاز عملیات و كسب موفقیت مورد تاكید قرار گرفت.

3- طرح ریزی عملیات بر پایه شناسایی از منطقه وتوان موجود نیروهای خودی و انجام دادن برخی جابه جایی ها و تقویت منطقه كه با ظرافت و دقت خاصی انجام گرفت.

4-    نزدیك كردن خطوط خودی به دشمن با ایجاد خاكریزهای كوتاه.

5-    اجرای طرح آب برای محدود كردن خطوط پدافندی و آزاد كردن نیرو.

6-    احداث جاده ای به طول 15 تا 20 كیلومتر در زمین های رملی شمال منطقه عملیاتی.

در پی شهادت برخی از فرماندهان ارتش و سپاه پس از عملیات ثامن الائمه(ع)، انتصاب های جدید موجب تغییراتی در مدیریت جنگ شد كه در گسترش و تأمین همكاری سپاه و ارتش نقش به سزایی داشت.

سازمان رزم خودی

 در این عملیات، نیروهای سپاه پاسداران برای اولین بار در قالب «تیپ» شركت داشتند كه عبارت بودند از:

تیپ 1 عاشورا با استعداد 9 گردان پیاده.

تیپ 2 كربلا با استعداد 3 گردان پیاده.

تیپ 3 امام حسین (ع) با استعداد 8 گردان پیاده.

تیپ امام سجاد (ع).

تیپ امام حسن(ع) با استعداد 3 گردان پیاده (به عنوان احتیاط عملیات).

هم چنین، یگان های ارتش متشكل بودند از :

تیپ 3 از لشكر 92 زرهی.

تیپ های 1 و 2 از لشكر 16 زرهی.

تیپ 1 از لشكر 77 پیاده.

8 گردان توپخانه.

طرح مانور

طرح كلی مانور عملیات به شرح ذیل تهیه و تصویب شد:

الف- تلاش اصلی:

با توجه به تحلیل و ارزیابی فرماندهان از نوع آرایش نیروهای پدافندی دشمن و نیز تفكر حاكم بر فرماندهان ارتش عراق و نوع نگرش آنان نسبت به توانایی نیروهای انقلابی و عدم باور دشمن نسبت به امكان عبور قوای خودی از منطقه رملی شمال عملیات، این منطقه به عنوان فلش اصلی عملیات انتخاب شد تا موجب غافلگیری دشمن شود، بر همین اساس، مقرر شد شمال كرخه با استفاده از یك مانور احاطه ای و با به كار بردن یك تیپ زرهی ارتش و دو تیپ پیاده سپاه پاكسازی شده و تنگه چزابه تامین می شود.ب – تلاش پشتیبانی: به منظور حمایت از تلاش اصلی و تامین منطقه جنوبی عملیات، یك مانور جبهه ای با استفاده از دو تیپ زرهی ارتش و دو تیپ پیاده سپاه تصویب شده كه ضمن پشتیبانی از تلاش اصلی، اهداف دیگری را دنبال می كرد كه عبارت بودند از: آزادسازی بستان و منطقه غرب سوسنگرد و نیز دستیابی به كرانه شمالی رودخانه نیسان و سواحل شرقی هورالعظیم.

شرح عملیات

عملیات در ساعت 00:30 بامداد 8/9/1360 با عبور نیروهای پیاده یگان های سپاه از میادین مین و مواضع دشمن، در چند محور به طور هم زمان آغاز شد. نیروهای عمل كننده در محور شمال عملیات، در همان ساعات اولیه درگیری موفق شدند مواضع نیروهای عراقی را در خطوط اول تصرف كرده و نیروهای احتیاط دشمن را در پشت خطوط پدافندی منهدم كنند. میزان موفقیت اولیه یگان های سپاه در محور شمال به حدی بود كه فرمانده تیپ زرهی ارتش نیز به گردان های زرهی و مكانیزه خود فرمان داد تا از معابر بازشده با چراغ روشن عبور كرده و ضمن انهدام دشمن و حمایت از نیروهای پیاده خودی به سوی هدف های خود در عمق منطقه پیشروی كنند. به این ترتیب، در ساعت 6 بامداد روز اول عملیات، تیپ امام حسین (ع) به همراه یك گردان از تیپ 3 زرهی از لشكر 92 موفق شدند تنگه چزابه را تصرف و تامین كنند. در این محور تا ساعت 9 صبح روز اول، تمامی اهداف تعیین شده، تامین گردید.

در محور جنوبی عملیات، اوضاع به گونه ای دیگر بود. دشمن كه فلش اصلی عملیات نیروهای ایرانی را از این محور می دانست، با بهره گیری از موانع متعدد و هوشیاری نیروهایش به سختی مقاومت كرده و مانع پیشروی قاطع نیروهای ایرانی شده بود. نیروهای خودی به رغم شكستن برخی از خطوط اولیه و تصرف پل سابله، با روشن شدن هوا مجبور به عقب نشینی شدند.

با بروز شرایط سخت در محور جنوبی عملیات، تصمیم گرفته شد كه نیروهای خودی در شمال با ورود به منطقه ابوچلاچ (منطقه كوچك محصور بین شاخه های رودخانه كرخه درغرب بستان) به سوی شرق و جنوب شرقی پیشروی نموده، بستان و منطقه سابله را تصرف و تأمین نمایند.

این مرحله از عملیات در روز دوم با ورود یگان های سپاه به منطقه ابوچلاچ تحقق یافت و شهر بستان پس از 420 روز اشغال آزاد شد.

متعاقب ورود نیروهای خودی به مثلث سابله و پیشروی به سوی ساحل شمال رودخانه سابله و نهر عبید نیروهای باقی مانده عراقی موضع خود در این منطقه را ترك و به جنوب رودخانه سابله گریختند.

روزهای سوم تا پنجم عملیات با تبادل آتش بین طرفین و تلاش نیروهای خودی برای نگهداری و تحكیم مواضع متصرفی سپری شد.

در روز ششم عملیات (13/9/1360) دشمن سعی كرد تا از تعلل نیروهای ایرانی در اتخاذ یك پدافند مطمئن و مستحكم، در منطقه مثلث شكل شمال سابله، سود جسته و آن را مجددا به تصرف خود درآورد و از آن طریق بستان را در معرض تهدید قرار دهد. اما هوشیاری نیروهای خودی و حضور به موقع نیروهای تقویتی (پیاده و زرهی) در قسمت شمال پل سابله، موجب شد تا دشمن با تحمل تلفات سنگین چندین كیلومتر عقب نشینی نموده و در جنوب سابله مستقر شود.

نقطه پایان عملیات طریق القدس، تلاش نیروهای خودی برای پاكسازی محدوده ای به وسعت 70 كیلومتر مربع بود كه بین جنوب سابله و شمال رودخانه نیسان قرار داشت و همچنان در اشغال نیروهای عراقی باقی مانده بود. فرماندهان خودی پس از انجام مباحث مانور و اقدامات شناسایی و آماده سازی نیروها، قصد داشتند این منطقه را نیز آزاد نمایند؛ لیكن قبل از شروع عملیات، فرمانده عراقی به اشتباه تاكتیكی خود مبنی بر حضور در یك منطقه محصور با موانع طبیعی پی برده و بر همین اساس، در تاریخ 30/9/1360 در پوشش آتش شدید توپخانه به طرز ماهرانه ای نیروهای خود را از منطقه مزبور خارج ساخت و در نتیجه، انجام عملیات نیروهای خودی منتفی شد.

نتایج

با اجرای عملیات طریق القدس، اولین مرحله از استراتژی جدید تحت عنوانكربلای 1 با موفقیت به پایان رسید و نتایج زیر را به دنبال داشت:

1- آزاد سازی 650 كیلومتر مربع از خاك جمهوری اسلامی شامل شهر بستان، حدود 70 روستا، 5 پاسگاه مرزی و نیز تنگه استراتژیك چزابه.

2-    تجزیه شدن قوای سپاه سوم عراق، كه با توانی بیش از 6 لشكر بخش های خوزستان را تحت اشغال داشت.

3-    موفقیت ابتكار عبور از منطقه رملی.

4-    خسارات وارده به دشمن به شرح زیر:

تانك 170

 نفربر 150

خودرو  250

توپ ضد هوایی  30

دستگاه مهندسی 120

توپ صحرایی  19

هواپیما  13

هلی كوپتر  4

كشته و زخمی شدن حدود 8500 نفر و به اسارت در آمدن 546 نفر از نیروهای دشمن.


نوشته شده در : دوشنبه 30 بهمن 1391  توسط : منتظران مصلح .    نظرات() .

برچسب ها: دفاع مقدس ، جنگ ، عملیات طریق القدس ،

عملیات ثامن الائمه

» نوع مطلب : دانستنی ،دفاع مقدس ،



عملیات ثامن الائمه

شكست حصر آبادان

http://www.ashoora.ir/images/stories/article_pictures/defa/maps/samenol-aemme.jpg
در نخستین ماه های سال 1360 شهید یوسف كلاهدوز قائم مقام وقت فرماندهی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ، طرح شكست حصر آبادان را كه توسط شهید حسن باقری طراحی شده بود ، به شورای عالی دفاع ارائه داد . پس از تصویب طرح و هماهنگی با نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی و نیروهای تحت امر سپاه پاسداران ، چگونگی انسجام و نحوه ادغام نیروها ، همچنین نام حمله ، روز و ساعت آن مشخص شد .

موقعیت جغرافیایی زمین و طرز گسترش و آرایش یگان های ارتش عراق درمنطقه به گونه ای بود كه با یك حمله غافلگیرانه و محاصره برق آسا ، می توانست ضربه كمر شكنی به دشمن وارد سازد . فراتر از همه انگیزه هایی كه برای عمل در شرق رود كارون و پاكسازی دشمن در آن منطقه به لحاظ سیاسی و نظامی وجود داشت ، نظر صریح فرمانده كل قوا ، یعنی امام خمینی مبنی بر این بود كه حصر آبادان باید شكسته شود .

این فرمان پس از گذشت یك سال از آغاز جنگ و محاصره شهر ساحلی آبادان همچنان به صورت یك مسئولیت بر دوش فرماندهان و بویژه ارتشیان لشكر 77 خراسان كه در آن منطقه مستقر بودند ، سنگینی می كرد . سر انجام در ساعت 1 بامداد پنجم مهرماه 1360 ، نخستین عملیات گسترده و مشترك ارتش و سپاه با نام ثامن الائمه و با رمز نصر من الله و فتح قریب به منظور تصرف پل های روی كارون و قطع حلقه ارتباطی نیروهای محاصره كننده آبادان آغاز شد .

پیروزی در این عملیات به معنای ورود به مرحله تازه ای از جنگ و گشودن گره كور جنگ محسوب می شد . نزدیك به 13 كیلومتر از كناره رود كارون و همین میزان از كارون تا جنوب جاده ماهشهر – آبادان در اشغال دشمن بود ، به گونه ای كه دو جاده اهواز – آبادان و ماهشهر – آبادان در منطقه اشغال شده قرار داشت و قسمت هایی از آن نیز در تصرف دشمن بود .

استحكامات مهمی كه عراق برای پدافند در این منطقه به وجود آورده بود ، به اندازه ای به آنها قوت قلب می بخشید كه تمام منطقه را با آرامش خاطر ، از دو پل قصبه و حفار و گاهی هم با یك پل دیگر تدارك و پشتیبانی می كردند .

با این وجود ، ساعت 14 روز پنجم مهرماه ؛ یعنی به فاصله 13 ساعت از آغاز عملیات اعلام شد كه دومین پل ارتباطی دشمن با غرب كارون نیز به تصرف نیروهای رزمنده ایران در آمده است و پیشروی از همین نقطه ادامه دارد .

عراق با استعداد سه تیپ از لشگر های زرهی 3 و 111 ، و چهار گردان پیاده و پنج گردان توپخانه در منطقه حضور داشت . از جمله خسارات و تلفات دشمن در این عملیات ، انهدام 90 دستگاه تانك و نفربر ، 100 دستگاه خودرو ، دو پل پی . ام . پی و كشته و زخمی شدن و اسارت بیش از 3800 تن از نیروهای عراقی بود .

همچنین مقدار قابل توجهی تجهیزات پیشرفته از آنها به غنیمت گرفته شد كه عبارت بودند از :

160 دستگاه تانك و نفربر

150 خودروی نظامی

30 دستگاه بولدوزر

5 قبضه توپ 152 میلیمتری دور برد

2 قبضه موشك انداز كاتیوشا

مقداری اسلحه سبك و سنگین و مهمات

تلفات و خسارات زیاد دشمن در طی دو روز عملیات ، به واسطه حمله سریع و شیوه تهاجم نیروهای ایرانی بود . فرماندهان ایرانی در این نبرد به سه هدف مهم دست یافتند كه نشان می داد با ابتكار می توان دست به یك عملیات موفق و گسترده زد . این سه هدف عبارتند از:

1- انهدام نیروهای دشمن

2- آزادسازی نیروهای خودی از حلقه محاصره دشمن

3- آماده شدن برای حمله تعیین كننده نهایی

پس از انجام موفق عملیات موفق ثامن الائمه و اعلام تبریك خبر شكست حصر آبادان به امام ، هواپیمای سی – 130 حامل شماری از فرماندهان جنگ هنگام بازگشت به تهران سقوط كرد . در این سانحه كه روز هفتم مهرماه اتفاق افتاد محمد جهان آرا فرمانده سپاه خرمشهر ، جواد فكوری فرمانده نیروی هوایی ارتش ، یوسف كلاهدوز قائم مقام فرماندهی سپاه پاسداران ، ولی الله فلاحی رئیس ستاد مشترك ارتش و موسی نامجو وزیر دفاع و نماینده امام در شورای عالی دفاع كه همگی در طراحی و اجرای عملیات شكست حصر آبادان شركت داشتند ، به همراه تنی چند از افسران و همراهان به شهادت رسیدند .

خلاصه گزارش عملیات :

نام عملیات : ثامن الائمه

زمان اجرا : 5/7/1360

مدت اجرا : 2 روز

مكان اجرا : شرق رود كارون – آبادان

رمز عملیات : نصر من الله و فتح قریب

تلفات دشمن : 3800 كشته ، اسیر و زخمی

ارگان های عمل كننده : سپاه و ارتش

اهداف عملیات : اجرای فرمان امام مبنی بر شكست حصر آبادان با تصرف 3 پل كارون و قطع حلقه ارتباطی نیروهای دشمن با یكدیگر به امید گشودن گره كور جنگ و آزاد سازی نیروهای خودی از حلقه محاصره عراقی ها


نوشته شده در : جمعه 20 بهمن 1391  توسط : منتظران مصلح .    نظرات() .

برچسب ها: دفاع مقدس ، جنگ ، عملیات ثامن الائمه ،

عملیات حضرت مهدی (عج)

» نوع مطلب : دفاع مقدس ،دانستنی ،

عملیات حضرت مهدی (عج)

چمران

در اوایل سال 1360 طرح عملیات حضرت مهدی (عج) تهیه شد. بر اساس این طرح می بایست رزمندگان اسلام مرکب از تیپ 3 لشگر 92 زرهی ارتش به همراه یک گردان از سپاه پاسداران و یک گردان از گروه جنگهای نا منظم شهید چمران به هدف تصرف و تأمین تپه «الله اکبر» تک نمایند. همچنین تیپ 2 احتیاط نیروی زمینی ارتش در جنوب و تیپ یک آن لشگر به پدافند در مواضع خود در جنوب غربی اهواز ادامه دهند، و نیروهای زرهی پس از یگانهای پیاده وارد عمل شوند.

سرانجام در ساعت 4 بامداد روز 31 اردیبهشت، عملیات آغاز شد. توپخانه رزمندگان اسلام آتش انبوه خود را بر روی مواضع دشمن گشود. غرش توپها در دل شب، شادی رزمندگان اسلام و وحشت فریب خوردگان عراقی را به دنبال داشت. آتش انبوه به مدت 30 دقیقه اجرا شد و سپس با شدتی کمتر ادامه یافت.

پس از اجرای آتش تهیه در ساعت 4 بامداد روز 31 اردیبهشت 1360 رزمندگان اسلام که تا نزدیکی مواضع دشمن پیشروی کرده بودند، تکبیر گویان به سنگرهای عراقیها هجوم برده و دشمن را غافلگیر کردند.

نبرد رزمندگان اسلام تا ساعت 12 همان روز با شدت تمام ادامه داشت و در آن ساعت یگانها به تحکیم مواضع خود پرداختند تا آمادگی لازم را جهت مقابله با پاتک احتمالی دشمن داشته باشند.

نظر شهید دکتر چمران این بود که همان روز تپه شهیطیه از وجود دشمن پاک شود اما در ساعات اولیه بعد از ظهر همان روز نیروهای دشمن در زمینهای غرب الله اکبر، آماده پاتک شدند

زمین در غرب ارتفاع الله اکبر به نحوی بود که پس از یک دشت کوچک، با شیب ملایم از شرق به غرب مرتفع تر می شد و زمین مناطق غربی به مناطق شرقی تسلط داشت. بنابراین اگر تیپ 3 زرهی به صورت جبهه ای از این منطقه عبور می کرد و به سمت غرب پیشروی می نمود بایستی تلفات احتمالی را می پذیرفت که در آن شرایط چنین امکانی وجود نداشت، اما اگر تپه «شهیطیه» و دامنه جنوبی تپه های «رملی» در شمال منطقه به تصرف نیروهای خودی درمی آمد آنها می توانستند از جناح شمالی، دشمن را تعقیب کنند و تا حوالی آبادی جابر حمدان در 15 کیلومتری غرب الله اکبر پیشروی کنند؛ اما عکس العمل دشمن در تپه شهیطیه مانع از عمل نیروهای اسلام شد و با وجود تصرف و تحکیم تپه الله اکبر تصرف تپه شهیطیه در اولین روز حمله امکان پذیر نشد.

نظر شهید دکتر چمران این بود که همان روز تپه شهیطیه از وجود دشمن پاک شود. تیپ 3 زرهی لشگر 92 داوطلب شد تا این منطقه را از وجود دشمن پاک کند. اما در ساعات اولیه بعد از ظهر همان روز نیروهای دشمن در زمینهای غرب الله اکبر، آماده پاتک شدند، در چنین شرایطی نگهداری تپه الله اکبر برای رزمندگان اسلام ارزش حیاتی تری از تپه شهیطیه داشت.

در 5 خرداد رزمندگانی از گروه جنگهای نامنظم شهید چمران برای تصرف تپه شهیطیه اعزام شدند. آنها توانستند این مأموریت را با موفقیت به انجام رسانند در نتیجه تپه تصرف شد. پایان این عملیات که به مدت 6 روز به طول انجامید در روز 5 خرداد ماه 1360 اعلام شد. این عملیات پس از گذشت تقریباً 8 ماه از آغاز جنگ فتح البابی برای رزمندگان اسلام شد و سد دفاعی دشمن را که روز به روز مستحکمتر می شد شکست. در طی عملیات یاد شده صدها نفر از افراد دشمن به اسارت درآمدند و 280 نفر از آنها کشته و صدها نفر زخمی شدند؛ همچنین تعداد زیادی از تجهیزات و وسایل آنها منهدم شد.


نوشته شده در : دوشنبه 9 بهمن 1391  توسط : منتظران مصلح .    نظرات() .

برچسب ها: دفاع مقدس ، جنگ ، عملیات حضرت مهدی (عج) ،

شرح کامل عملیات مروارید ( ایران - عراق )

» نوع مطلب : دفاع مقدس ،دانستنی ،

در سپیده‌دم هفتم آذر ماه 1359 در یك درگیری شدید، نیروی دریایی در عملیات «مروارید»، درس تلخی به مزدوران دریایی عراق دادند. در لحظات اولیه این عملیات متهورانه دریایی سلحشوران این نیرو توانستند هفت ناوچه مدرن و اژدرافكن عراق به نام «اوزا» را در حوالی سكوهای نفتی البكر و الامیه كه منطقه درگیری بود، به قعر دریا بفرستند.


عملیات مروارید

حماسه عملیات «مروارید»

پرسنل نیروی دریایی در دوران دفاع مقدس، حماسه‌های بزرگی آفریدند. دشمن بعثی با بسیج كامل نیروی دریایی و هوایی خود از پایانه‌های صدور نفت «البكر» و «الامیه» مراقبت می‌كرد. به رغم چنین حالتی، سپیدجامگان نیروی دریایی در ششم آذر 1359، به این سكوها تاختند و با همكاری تیزپروازان نیروی هوایی ارتش، ضمن وارد آوردن ضربات كوبنده بر پیكره نیروی دریایی و هوایی دشمن، بیش از دو سوم این پایانه‌ها را نابود كردند و پرچم پرافتخار جمهوری اسلامی ایران را بر مرتفع‌ترین دكل این پایانه‌ها به اهتزاز درآوردند.

پایانه‌های نفتی البكر و الامیه از بزرگترین مراكز صدور نفت است كه در شمال خلیج فارس، در دهانه خور عبدالله، نزدیك جزیره بوبیان كویت قرار گرفته و از شاهرگ‌های حیاتی اقتصاد عراق از راه دریا به شمار می‌آید. در این نبرد دریایی سخت، دو فروند ناوچه موشك انداز از نوع «اوزا» و سیزده فروند از هواپیماهای جنگنده دشمن به قعر آب‌های خلیج فارس فرستاده شد.

افزون بر این، شماری از تكاوران دریایی عراق كشته و برخی نیز به اسارت درآمدند. دشمن بعثی برای جبران این شكست‌ها در شب هفتم آذر 1359، با فرستادن شماری شناور جنگی از راه بندر نظامی «ام القصر» در خور عبدالله، سعی در بازپس‌گیری پایانه‌ها كرد كه در این مصاف، یک فروند از شناورهای عراقی غرق و دو فروند صدمه دیده و بقیه از میدانعملیات گریخته و به ام‌القصر بازگشتند.

در دوازده ساعت عملیات مروارید که از سپیده دم هفتم آذر سال 1359 آغاز شد، کارکنان غیور ناوچه موشک انداز «پیکان» و نیروهاى تفنگدار و تکاور، با سرنگون کردن دو فروند بالگرد و یک فروند از هواپیماهاى میگ عراقى به پشتیبانی نیروى هوایى ارتش توانستند، بیش از 90درصد از یگان‌ها و نیروهاى پشتیبانى کننده ناوگان درگیر دریایى عراق را از میان ببرند و سرانجام پس از ساعت‌ها نبرد بی امان، هنگام ظهر، در حالی که دلاورمردان آخرین گلوله‌های خود را به سوی دشمن نشانه می‌رفتند، ناوچه پیکان آماج چند موشک قرار گرفت و با پرسنل شجاع خود در شمال خلیج فارس، در دل آبهای گرم و نیلگون آن جای گرفت و صفحه زرین دیگری بر تاریخ نبردهای دریایی کشور افزوده شد

در سپیده دم هفتم آذر 1359، دشمن با همه قوا از هوا و دریا با برخورداری از پشتیبانی لجستیكی و اطلاعاتی كشورهای منطقه و آواكس‌ها و ماهواره‌های كشورهای استكباری و یاری گرفتن از تأسیسات نظامی ساحلی كشورهای نزدیك صحنهعملیات، بار دیگر در صدد بازپس‌گیری این پایانه‌ها برآمد؛ اما در یك مصاف نابرابر، ناوچه پیكان به تنهایی توانست تعداد دیگری از كشتی‌ها و هواپیماهای عراقی را از میدان عملیات بیرون كند.

سرانجام پس از ساعت‌ها نبرد بی‌امان، هنگام ظهر، هفتم آذر 1359، در حالی كه دلاورمردان آخرین گلوله‌های خود را به سوی دشمن نشانه می‌رفتند، ناوچه پیكان آماج چند موشك قرار گرفت و با پرسنل شجاع خود در شمال خلیج فارس، در دل آب‌های گرم و نیلگون آن جای گرفت و صفحه زرین دیگری بر تاریخ نبردهای دریایی كشور افزوده شد؛ نتیجه این مصاف، نابودی بزرگترین پایانه‌های صدور نفت منطقه و از كار انداختن بیش از 50% از توان رزمی نیروی دریایی عراق، بود. این نبرد آنچنان در روحیه افراد دریایی دشمن اثر گذاشت كه تا پایان جنگ حركت چندان مهمی در دریا از آنها دیده نشد.

عملیات مروارید در عمق خلیج فارس

به این ترتیب، فعالیت دریایی دشمن با بهره از هواپیماها و تجهیزات اهدایی از شرق و غرب، از جمله میراژها و سوپر اتانداردها، محدود به حمله ناجوانمردانه علیه هدف‌های غیر نظامی و بی‌دفاع كشتی‌های تجاری و نفتكش‌ها شده بود. جان بركفان دریایی با اجرای عملیات‌ گوناگون در آب‌ها، سواحل و بنادر كشور به ندای هم‌رزمان شهید خود پاسخ مثبت دادند و تا پایان دفاع، بنادر و خطوط كشتیرانی و جریان صدور نفت را باز نگه داشته و از آب‌های سرزمینی و سواحل و جزایر كشور به خوبی دفاع كردند.

در دوازده ساعت عملیات مروارید که از سپیده دم هفتم آذر سال 1359 آغاز شد، کارکنان غیور ناوچه موشک انداز «پیکان» و نیروهاى تفنگدار و تکاور، با سرنگون کردن دو فروند بالگرد و یک فروند از هواپیماهاى میگ عراقى به پشتیبانی نیروى هوایى ارتش توانستند، بیش از 90درصد از یگان‌ها و نیروهاى پشتیبانى کننده ناوگان درگیر دریایى عراق را از میان ببرند و سرانجام پس از ساعت‌ها نبرد بی امان، هنگام ظهر، در حالی که دلاورمردان آخرین گلوله‌های خود را به سوی دشمن نشانه می‌رفتند، ناوچه پیکان آماج چند موشک قرار گرفت و با پرسنل شجاع خود در شمال خلیج فارس، در دل آبهای گرم و نیلگون آن جای گرفت و صفحه زرین دیگری بر تاریخ نبردهای دریایی کشور افزوده شد.

در واقع، عملیات دریایی «مروارید» سرآغاز تحولی بزرگ در صنعت نیروی دریایی ایران شد؛ خروج کشتى‌ها از منطقه خلیج فارس با حراست و ضریب ایمنى بالا، تعمیر بیش از 90% از تجهیزات مدرن و سامانه‌هاى پیچیده ناوها، ناوشکن‌ها و دیگر شناورها به دست تواناى متخصصین، به خودکفایى صددرصد نیروی دریایی انجامید.

امام خمینی (ره) در پیامی به مناسبت پیروزی در عملیات دریایى مروارید فرمودند: «... رویارویى نیروى دریایى ارتش با دشمن و آن همه افتخارات رزم، رشادت، شهامت و شهادت نشانه‌اى از اقتدار و اعتبار این نیروى بزرگ و سرافراز است...»

در سال‌های جنگ تأسیس و بهره‌بردارى از مراکز آموزش عالى و تخصصى و همچنین کارخانه‌هاى بزرگ قطعه‌سازى و شناورسازى آغاز شد، به گونه‌اى که در دوران سازندگى نیز این امر به اوج خود رسید و مراکز آموزش عالى و مجتمع‌هاى دانشگاهى این نیرو هم اکنون به عنوان مدرنترین و مجهزترین مراکز علمى ـ دریایى خاورمیانه شناخته شده است.

امام خمینی (ره) در پیامی به مناسبت پیروزی در عملیات دریایى مروارید فرمودند: «... رویارویى نیروى دریایى ارتش با دشمن و آن همه افتخارات رزم، رشادت، شهامت و شهادت نشانه‌اى از اقتدار و اعتبار این نیروى بزرگ و سرافراز است...»

به مناسبت رشادت‌ها و دلاورمردی‌های نیروی دریایی ارتش در دفاع از جزایر، بنادر، سواحل و دریاهای کشور و به ویژه دفاع از آبادان و خرمشهر و آب‌های خلیج‌فارس در دوران جنگ تحمیلی، با تأیید امام خمینی (ره )، هفتم آذر، روز نیروی دریایی ارتش نام گرفت تا همه ساله حماسه باشکوه دریادلان نیروی دریایی و یاد شهدای عزیز و گرانقدر دریایی گرامی داشته شود.

منبع:تابناک


نوشته شده در : یکشنبه 8 بهمن 1391  توسط : منتظران مصلح .    نظرات() .

برچسب ها: شرح کامل عملیات مروارید ( ایران - عراق ) ، جنگ ، عملیات مروارید ، دفاع مقدس ،
شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Mobile Traffic | سایت سوالات